Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Κρητικά χανιώτικα επώνυμα στη Νάξο.

Κρητικά και ιδίως χανιώτικα επώνυμα στη Νάξο

κατάλοιπα κρητικών εποικισμών

Είναι ευρέως διαδεδομένη η πεποίθηση ότι η Κρήτη και η Νάξος είναι δύο νησιά που έχουν ιδιαιτέρως στενές μεταξύ τους ιστορικούς και πολιτισμικούς δεσμούς, αλλά και πιθανότατα δεσμούς αίματος.
Υπάρχουν οικογενειακές αφηγήσεις ανθρώπων που ζουν κυρίως στο ορεινότερο τμήμα της Νάξου, οι οποίες κάνουν λόγο για απώτερη καταγωγή τους από την Κρήτη, είτε λόγω διωγμού τους από τους Τούρκους είτε λόγω κάποιας βεντέτας, ενώ διάχυτη είναι η γενικότερη αντίληψη του αγροτοποιμενικού, κατά κύριο λόγο, πληθυσμού του νησιού, ιδίως των κατοίκων ορισμένων ορεινών χωριών, ότι οι Κρητικοί είναι συγγενείς τους. Επιπροσθέτως, ο παρόμοιος ποιμενικός, τρόπος ζωής, οι παραπλήσιοι κώδικες συμπεριφοράς, το παρεμφερές αξιακό σύστημα, καθώς και ορισμένες παρόμοιες συνήθειες (π.χ. ζωοκλοπή, παραγωγή και εκτεταμένη κατανάλωση ρακής, γαμήλιες μπαλωθιές και συνήθης ονοματοδοσία βαπτιστικών που εντοπίζονται κατ’ εξοχήν στην Κρήτη, όπως Μανώλης, Μιχάλης, Αντώνης, Φραγκίσκος, Μανούσος, Μαριέττα, Μαριάνθη, Καλλιόπη, Δέσποινα, Στέλλα κ.ά.) αποτελούν στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού του μεγαλύτερου νησιού των Κυκλάδων, τα οποία μάς παραπέμπουν συνειρμικά στην Κρήτη, χωρίς ωστόσο να αποτελούν απαραιτήτως και τεκμήρια της κρητικής καταγωγής των κατοίκων του, δεδομένου ότι κάποια από αυτά τα στοιχεία θεωρούνται κοινά για το νότιο Αιγαίο, αλλά και ενίοτε για τα μεγάλα νησιά της Μεσογείου γενικότερα. Ωστόσο, το γλωσσικό ιδίωμα της Νάξου, και δη ορισμένων ορεινών χωριών της, θεωρείται ιδιαιτέρως συγγενικό προς το κρητικό, και μάλιστα προς εκείνο της δυτικής Κρήτης, λόγω επαλλήλων κυμάτων κρητικών εποικισμών κατά τους παρελθόντες αιώνες.
Τ’ Απεράθου και οι σχέσεις του με τα Σφακιά
Το πλέον γνωστό πανελληνίως χωριό της Νάξου για την κρητική καταγωγή των κατοίκων του είναι τ’ Απεράθου ή η Απείρανθος, σύμφωνα με την επίσημη ονομασία του. Πρόκειται για το μοναδικό εκτός Κρήτης χωριό στο οποίο εντοπίζεται η ιδιότυπη προφορά του φθόγγου λ, παρόμοια με εκείνη του γλωσσικού ιδιώματος των Σφακίων, αλλά και των Ανωγείων, καθώς και άλλων χωριών της δυτικής Κρήτης. Επιπλέον, γραπτές μαρτυρίες του β΄ μισού του 19ου αιώνα και οικογενειακές αφηγήσεις διασώζουν την πεποίθηση μεγάλου μέρους του πληθυσμού του χωριού ότι έλκουν την καταγωγή τους από τα Σφακιά: «Τα Κρητικόπουλα με το βασιλιά ντωνε κάνουσιν έφοδο τη νύχτα, πκιάνουσι ντο βασιλιά, βρίσκου γκαί τη βασίλισσα. Ετότες επομείνασι στ’ Απεράθου εφτά οικογένειες Σφακιανοί απού τα παλληκάρια του βασιλιά τση Κρήτης κ’ εχτίσα ντο χωριό μας». Πιστεύεται ότι σημαντικός αριθμός Σφακιανών εγκαταστάθηκε στο χωριό (1771-74), αμέσως μετά την καταστολή της Επανάστασης του Δασκαλογιάννη (1770-71), χωρίς ωστόσο να υπάρχουν γραπτές πηγές της εποχής οι οποίες να επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο, γεγονός στο οποίο βασίζεται η επιχειρηματολογία μερίδας Απεραθιτών που αρνούνται, “κατηγορηματικά” θα έλεγε κανείς, την ύπαρξη οποιουδήποτε μαζικού εποικισμού του χωριού τους από Κρητικούς. Επώνυμα πάντως που συνδέονται με κρητικούς εποικισμούς στο χωριό (τέλος 18ου αι.) θεωρούνται τα: Αρχοντάκης, Πυτιλάκης, Σκληράκης, Μηλιδάκης, Βασιλακάκης, Πρωτοπαπαδάκης, Φραγκούλης, Κρητικός, Σφακιανός, Φραγκίσκος, Μπαρδάνης ή Βαρδάνης, Γαλάνης, Βλαστός, Πατακός, καθώς και τα εξαφανισμένα πλέον Αγαθάκης, Βαφιανός, Καπράκης, Καπρακάκης, Πιταράκης, Δασκαλάκης, Σακελλαράκης Σηφάκης, Σκορδίλης ή Σκορδιλάκης, Διγενάκης κ.ά., όπως και τα ακόμη προγενέστερα: Ανουσάκης, Βλαχάκης, Παπαδάκης και Παυλονικολάκης. Επιχωριάζει δε εκεί το χαρακτηριστικό βαπτιστικό Φραγκίσκος (Φρατζέσκος) και πιθανόν παλαιότερα το Νταμουλής.
Η περίπτωση του Φιλωτίου
Στο Φιλώτι, το μεγαλύτερο χωριό της Νάξου, διάχυτη είναι στους κατοίκους η αίσθηση ότι υπάρχει συγγένεια με τους Κρητικούς. Σύμφωνα δε με προφορικές μαρτυρίες, οι δύο μεγαλύτερες οικογένειες του χωριού είναι κρητικής καταγωγής: οι Μουστάκηδες φέρεται να έλκουν την καταγωγή τους από την περιοχή του Σελίνου, οι δε Βασιλάκηδες ίσως από το Λουτρό Σφακίων, ενώ οι Σουλήδες κατάγονται από κάποιον Κρητικό φυγάδα ονόματι Μπαλή, που άλλαξε το επώνυμό του για να ξεφύγει από τους Τούρκους. Υπάρχουν σήμερα και άλλα κοινά με την Κρήτη επώνυμα, όπως τα: Μανιός και Κρασσάς, ενώ παλαιότερα, κατά την Τουρκοκρατία, εντοπίζονταν και άλλα: Σαλιαράκης (καπετάνιος από τα Χανιά), Λιμογιάννης, Μιξάκης, Τζι(μ)πλάκης, Βαρδαράκης, Παντελάκης, Τζαννιδάκης, Ταταδάκης, Ταταράκης, Καλλέργης, Βλαστός, Παπαδάκης, Περουλάκης, Περάκης, Κουντουράκης, Τζουανάκης, Γλιμάκης, Κουρούπης, Λαμπαδάκης, Σκουλούδης, Νανάς, Λαπαδάκης, Μιλιδάκης, Βαβουλάκης, Τζουνάκης, Σταματάκης, Σφυριδάκης, Μακαράκης(;), Κρητικός και Κρητικοπούλης, καθώς και το βαπτιστικό Μανούσος, πιθανόν δε και το Νταμουλής. Επιπλέον, το γλωσσικό ιδίωμα του χωριού φαίνεται να είναι παρόμοιο (βάσει γραμματικής και λεξιλογίου) με εκείνο της δυτικής Κρήτης, ίσως δε περισσότερο -κατά μία εκτίμηση- με εκείνο του Αποκόρωνα, με χαρακτηριστικότερο γνώρισμά του την αποβολή του φθόγγου λ προ των α, ο και ου, φαινόμενο κοινό, τουλάχιστον μέχρι πρότινος, και για ορισμένα χωριά των επαρχιών Κυδωνίας και Αποκορώνου, που βρίσκονται στις υπώρειες των Λευκών Ορέων, καθώς και για τα Ζωνιανά Μυλοποτάμου.
Κρητικά επώνυμα σε άλλα χωριά της Νάξου
Παρόμοιο γλωσσικό φαινόμενο επιχωριάζει και στην ιδιαιτέρως ορεινή Κωμιακή ή Κορωνίδα, όπου εντοπίζονται τα θεωρούμενα ως κρητικά επώνυμα Βιτζηλαίος, Νικολάκης, Παπαδάκης, καθώς και τα βαπτιστικά Φραγκίσκος και Μανούσος. Το Μανούσος επιχωριάζει και στον επίσης ορεινό Κυνίδαρο, όπου κατά το παρελθόν είχαν καταφύγει Σφακιανοί αγωνιστές (π.χ. Μανούσος Στρατίκης ή Κούτσουπας, πρωτοπαλλήκαρο του Δασκαλογιάννη), ενώ κυνιδαριώτικα επώνυμα που θεωρείται ότι έχουν κρητική προέλευση είναι τα Χανιώτης, Αντωνάκης, Λιαδάκης, Γεροντάκης, Καπετανάκης, Τρανουδάκης και Νανάς (από το Ναναδάκης), όπως και παλαιότερα τα Γιακουμηδάκης, Μηλιδάκης, Τσουνάκης και Φεραντάκης. Στο λεκανοπέδιο της Τραγαίας και
τα χωριά του εντοπίζονται τα
Μπαρότσης, Ψιλάκης, Λαμπαδάκης, Χριστοδουλάκης, Ψωμαδάκης, Φραγκουδάκης, Γαβαλάς, Παπαδάκης, Βλησίδης, Βασαλάκης, Μαράκης, Βενιεράκης, Κρητικοπούλης, Τζιμπλάκης, Λεκάκης κ.ά., στη Μονή τα Κωνσταντάκης και Περιστεράκης, ενώ στις Μέλανες το Βασιλάκης και στην Ποταμιά τα Μαρούλης και Γρυλλάκης. Σύμφωνα με οικογενειακές αφηγήσεις ατόμων που φέρουν τα παραπάνω επώνυμα, αυτά έλκουν ως επί το πλείστον την καταγωγή τους από τη δυτική Κρήτη, πρωτίστως από την ευρύτερη περιοχή των Χανίων. Επίσης, στην πεδινότερη Νάξο επιχωριάζουν μεταξύ άλλων τα: Μαρούλης, Φραγκιουδάκης, Σκουλούδης, Σκουλουδάκης, Ξενικουδάκης, Καπρής, Λαμπριανάκης, Χανιώτης, Χανιωτάκης, Χαμπάκης, Φλωράκης κ.ά., όπως και παλαιότερα το Βαρβατάκης. Τέλος, στη Χώρα της Νάξου, επώνυμα κρητικής προέλευσης θεωρούνται τα: Βλαχάκης, Σπυριδάκης, Ζωλοτάκης, Πιτταράκης, Κουτσογιαννάκης και Μελισσηνός, ενώ πριν από έναν περίπου αιώνα εντοπίζονταν ακόμη τα: Ψωμαδάκης, Μαυρογιαννάκης, Μανετάκης, Βαρότσης, Γαβαλάς, Σκορδύλης, Κάνδιας κ.ά.
Τα παραπάνω επομένως στοιχεία ενισχύουν την εκτίμηση ότι πράγματι υπήρξαν εποικιστικές μετακινήσεις από την Κρήτη προς την Νάξο, κυρίως κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Αξιοσημείωτη δε είναι η σχετικά μεγάλη αναλογία ναξιακών επωνύμων κοινών με τη δυτική Κρήτη και ιδίως με τον νομό Χανίων (σε αντιδιαστολή με την πλησιέστερη από γεωγραφική άποψη ανατολική Κρήτη), που σε συνδυασμό με το γεγονός των εμφανών γλωσσικών και των εν γένει πολιτισμικών ομοιοτήτων ανάμεσα στις δύο περιοχές, καθιστά μία περαιτέρω προσπάθεια διεπιστημονικής διερεύνησης των μεταξύ τους δεσμών ιδιαιτέρως ελκυστική.
*δρ Ιστορίας του Πολιτισμού
http://www.haniotika-nea.gr/kritika-ke-idios-chaniotika-eponima-sti-naxo/

Παρασκευή, 5 Μαΐου 2017

Μανώλης Λιμπερτάς. Ο παραδοσιακος αγγειοπλάστης του Δαμαλά Νάξου.


Ο Μανώλης Λιμπερτάς είναι αυτό που λέμε "ο καθείς στο είδος του κι' ο Λουμίδης στους κεφέδες"! 
Τι κάνει όμως ο Μανώλης Λιμπερτάς και διεκδικεί τον τίτλο του μοναδικού στο είδος του; 
Ο Μανώλης Λιμπερτάς, λοιπόν, είναι ένας αγγειοπλάστης που δραστηριοποιείται στο χωριό Δαμαλάς της Νάξου. Αγγειοπλάστες όμως, θα μου πείτε, υπάρχουν πολλοί, τι το διαφορετικό κάνει ο Μανώλης Λιμπερτάς ώστε να ξεχωρίζει; 
Κάνει, απλώς, ασυνήθιστα αγγεία! Αγγεία που δεν βρίσκει κανείς εύκολα στα εργαστήρια αγγειοπλαστικής. Αγγεία που έλκουν την καταγωγή τους από τα χρόνια του Πυθαγόρα!

Τετάρτη, 3 Μαΐου 2017

Αι Γιωργης κρηνης Κατσουλης 1/5/2017.

.Κατω απο το καστρο του Απαλυρου.

Με ευλάβεια και κατάνυξη για άλλη μια χρονιά οι πιστοί ετίμησαν τη θεία λειτουργία που ετελέσθη στο ιστορικο ξωκκλησι του Αγιου Γεωργιου κρήνης περιοχη Κατσουλη προς τιμή του Αγίου.
Η οικογενεια Καγκανη οπως καθε χρονο ετσι και εφετος προετοιμασε τον ναο αλλα και την φιλοξενια μετα την θεια λειτουργεια με πλουσια εδεσματα θαυμασιο κρασι και καφε για τους προσελθοντες πιστους.
Μεταξυ των παρευρισκομενων και ο προεδρος του συλλογου Δαμαριωνα Μιχαλης Δετσης.
Το ξωκκλησι του Αγιου Γεωργιου ειναι παλαιο βυζαντινο με αρκετα προβληματα στην τοιχοποιια του λογω της μηδενικης συντηρησης στην παροδο των αιωνων.
Λογω των επικινδυνων πλεον ρηγματοσεων στην οροφη του ειναι πλεον σε οριακη στατικη κατασταση πριν την καταρευση
Βεβαια η αρχαιολογικη υπηρεσια για αλλη μια φορα με την αδιαφορια της ειναι ο κυριος αιτιος της καταστασης αυτης οχι μονο σε αυτον τον ιστορικο βυζαντινο ναο αλλα και σε πολλους αλλους της περιφερειας του Δαμαριωνα..
Ευχομαστε να ευοδοθουν οι προσπαθειες του προεδρου του συλλογου μας αλλα και της οικογενειας του Γιωργη Καγκανη που εχει προσφερθει να επισκευασει το ξωκκλησι με δικα του εξοδα βαση των οδηγιων της αρχαιολογικης υπηρεσιας.

Σάββατο, 15 Μαρτίου 2014

ΒΑΝΔΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΕΜΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ

ΔΥΣΤΗΧΩΣ ΤΟ ΑΝΩΤΕΡΩ ΓΛΥΠΤΟ  ΕΠΕΣΕ ΘΥΜΑ ΒΑΝΔΑΛΙΣΜΟΥ  ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΑΝ.ΤΟ ΣΗΜΑ ΚΑΤΑΤΕΘΕΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΔΑΜΑΡΙΩΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΛΕΟΝ ΑΝΑΜΝΗΣΗ

Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2014

ΧΑΡΤΕΛΑΔΕΣ-ΔΕΤΣΗΔΕΣ


ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ 1949.
ΔΙΑΚΡΙΝΟΝΤΑΙ.
ΑΠΟ ΑΡΙΣΤΕΡΑ Ο ΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΕΛΑΣ,ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΡΤΕΛΑΣ,ΓΙΩΡΓΗΣ ΧΑΡΤΕΛΑΣ,ΜΑΡΙΑ,ΜΑΡΟΥΛΙΟ,ΙΩΑΝΝΑ.
ΚΑΤΩ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΟΡΙΚΟΣ,ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΧΑΡΤΕΛΑΣ 6 ΧΡΟΝΩΝ, ΚΑΙ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΑΡΤΕΛΑΣ.

Δευτέρα, 10 Φεβρουαρίου 2014

Η Πορτάρα της Νάξου πύλη της Ατλαντιδας

Η Πορτάρα της Νάξου
 Η πύλη της Νάξου (Πορτάρα) σύμφωνα με τους καθηγητές τις αρχαιολογίας R.Desborough και R. Popham πρέπει να ήταν αντίγραφο μιας αρχαιότερης κατασκευής ενώ η ηλικία της Πύλης της Νάξου, δεν ξεπερνά το 500 π.χ..----
Εν συνεχεία, η κυρίως υπεύθυνη για τις ανασκαφές στο νησί, Χρυσούλα Καρδάρα διορθώνει τους δύο καθηγητές, ανακαλύπτοντας ναΐσκο του θεού Απόλλωνα, υποθέτοντας έτσι ότι η Πύλη αποτέλεσε αρχικό μέρος του ναού. Η χρονολόγηση της δε τοποθετεί το μνημείο στο 350 π.χ.
Το 1977 όμως, δημοσιεύει μια νέα μελέτη με τίτλο «Απλώματα Νάξου» ξεσηκώνοντας σάλο (σε σημείο να χάσει την δουλειά της!) αφού ισχυρίστηκε ότι, τόσο η Πύλη όσο και τα ευρεθέντα αγγεία δεν διαθέτουν ομοιότητες με τους πολιτισμούς της Ηπειρωτικής Ελλάδας.
Όσον αφορά στην τεχνοτροπία της Πύλης, υποστήριξε ότι δεν έχει στην πραγματικότητα στοιχεία κλασικής περιόδου αλλά είναι αντίγραφο αντίστοιχων πυλών της περιόδου πριν από την έκρηξη του ηφαιστείου της Θύρας, δηλαδή πολύ πριν το 1613 π.χ!!! (θυμίζει την αιγυπτιακή πύλη του Αμπού Σιμπέλ)
Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά η Καρδάρα υπερασπίστηκε έμμεσα την παρουσία της Ατλαντίδας στις Κυκλάδες, θεωρία την οποία διάνθισε αργότερα ο καθηγητής Σπυρίδωνας Μαρινάτος.
Για την Πύλη της Νάξου η πλέον συμβατική θεώρηση, την περιγράφει σαν κομμάτι του ενός – μάλλον – ανολοκλήρωτου ναού αφιερωμένου στον Απόλλωνα. Τα αρχαιολογικά στοιχεία επιβεβαιώνουν την παρουσία ενός μικρού ναού στο νησάκι, κανένας επιστήμονας όμως δεν μπόρεσε να εξηγήσει πως μια τεράστια πύλη με ύψος 6 μέτρα και πλάτος 3,5 αποτέλεσε είσοδο σε ένα ναΐσκο!
Κάπως έτσι, οι αρχαιολόγοι προχώρησαν στη θεωρία πως ήταν κάποτε ένα ναυτικό παρατηρητήριο. Πρόκειται όμως για μια εντελώς αντιεπιστημονική θέση! Αφού, όχι μόνο οι ορμίσκοι κοντά στη Πύλη είναι εντελώς ακατάλληλοι για προσάραξη πλοιαρίων αλλά και καμιά έρευνα ή ανασκαφή δεν έδειξε ποτέ οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ της Πύλης και θάλασσας!
Επίσης, γεγονός αδιαμφισβήτητο, κάθε ναυτικό ακρωτήριο διέθετε αποθήκες για τα εμπορεύματα. Ευτυχώς ή δυστυχώς, οι αρχαίες αποθήκες δεν υπάρχουν κοντά στην Πύλη αλλά αντιδιαμετρικά στην άλλη άκρη του νησιού.
Αν στραφούμε για λίγο στους Ασσύριους, θα δούμε πως είχαν τη συνήθεια να υψώνουν ναούς και διοικητικά κέντρα με την προσθήκη γιγαντίων πυλών στις εισόδους. Η Πύλη της Χατούσας είναι εμφανές παράδειγμα!
Η συγκεκριμένη πύλη διακοσμείται με λέοντες και γρύπες, στοιχείο που όπως διδάσκει η ακαδημαϊκή αρχαιολογία δεν είναι παρά μυθολογική απήχηση των θρησκευτικών πιστεύω των Ασσυρίων.

Δευτέρα, 15 Οκτωβρίου 2012

ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ IΩΑΝΝΗΣ

ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ’21 – ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ IΩΑΝΝΗΣ
(Ο Παπαρρηγόπουλος Ιωάννης-Λινάρδος 1780-1874)

.Ο Ιωάννης Παπαρρηγόπουλος – Λινάρδος Φιλικός και αγωνιστής του 1821 γεννήθηκε στο Δαμαριώνα της Νάξου το 1780 και πέθανε στις 18.11.1874. Ο Ιωάννης Κ.Λινάρδος σε νέα ηλικία έφυγε στην Κωνσταντινούπολη , όπου υιοθετήθηκε από μια οικογένεια Παπαρρηγοπούλου. Σπούδασε στην Πόλη, στην Οδυσσό, και στη Μόσχα. Το 1807 διορίστηκε διερμηνέας του Ρώσικου στόλου του Αιγαίου. Το 1814 επισκέφτηκε τον Αλή Πασά των Ιωαννίνων γιαγια υποθέσεις των Ρώσων υπηκόων του, στα Γιάννενα και συνδέθηκε μαζί του με στενή φιλία , την οποία αργότερα αξιοποίησε για το καλό του γένους.

Το 1819 υπηρετεί ως διερμηνέας στο ρώσικο Προξενείο της Πάτρας. Εκεί μυήθηκε στη Φιλική Εταιρία, συνδέθηκε με πολλούς Φιλικούς και προκρίτους .Έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία της επανάστασης και αγωνίστηκε για την απελευθέρωση του Έθνους. Στη διάρκεια της επανάστασης ανέλαβε τη διεκπεραίωση πολλών επικίνδυνων αποστολών. Αξιοποιώντας τη φιλία του με τον Αλή Πασά, διατήρησε την επαφή μαζί του, μέχρι του θανάτου του Αλή και έκανε τον μεσολαβητή του Αλή Πασά προς τους Ρώσους , βοηθώντας τον δήθεν στην υλοποίηση των σχεδίων του, για τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους. Στην πραγματικότητα όμως τον έσπρωχνε σε πόλεμο με την Υψηλή Πύλη για το καλό της Ελληνικής Επανάστασης. Τον Αύγουστο του 1820 ο Παπαρρηγόπουλος ταξιδεύει στην Οδυσσό της Ρωσίας ως απεσταλμένος των προκριτών της Πελοποννήσου για να συναντήσει τον Αλέξανδρο Υψηλάντη και να τον ενημερώσει για την κατάσταση στην Πελοπόννησο. O Παπαρρηγόπουλος αναφέρει στον Υψηλάντη ότι οι συνθήκες στην Πελοπόννησο δεν είναι ακόμη ώριμες και υποστηρίζει ότι η Επανάσταση πρέπει να ξεκινήσει από τη Μολδοβλαχία.

Τον Απρίλιο του 1821 βρίσκεται διερμηνέας στο ρωσικό προξενείο της Σμύρνης, όπου στη διάρκεια των διωγμών εναντίον των Ελλήνων θα συμβάλει στη διάσωση χιλιάδων ραγιάδων, μεταξύ των οποίων και 400 γυναικόπαιδα.

Το 1827 στη διάρκεια της ναυμαχίας του Ναυαρίνου (20.10.1827) ο Παπαρρηγόπουλος υπηρετούσε ως διερμηνέας στη ναυαρχίδα <<Αζώφ>> του Ρωσικού στόλου. Με μυστικές ενέργειές του κατάφερε να αποτραπεί η επίτευξη της συμφωνίας του Ιμπραήμ με τους ναυάρχους του συμμαχικού στόλου. Αν η ναυμαχία του Ναυαρίνου είχε αποτραπεί, η εξέλιξη των πραγμάτων θα ήταν δυσμενής για τον Ελληνισμό και σ’αυτό ο ρόλος του Παπαρρηγόπουλου ήταν καθοριστικός. Το σχέδιο πέτυχε και ο ίδιος παρακολούθησε τη ναυμαχία απ’ τη Μεθώνη. Συνέβαλε επίσης στην αναίμακτη παράδοση της τουρκικής φρουράς στα κάστρα του Αντιρρίου (Μάρτιος 1829), της Ναυπάκτου (Απρίλιος 1829), του Μεσολογγίου και του Ανατολικού (Μάιος 1829).

Το 1837 ο Παπαρρηγόπουλος υπηρετεί στη ρωσική πρεσβεία της Αθήνας ως Γενικός Πρόξενος και σύνδεσμος της ρωσικής αποστολής με το φιλορωσικό κόμμα. Η επιρροή που ασκεί στο κόμμα αυτό είναι εξ ίσου μεγάλη με εκείνη του Θ.Κολοκοτρώνη.

Η Ελληνική κυβέρνηση τον παρασημοφόρησε για τις υπηρεσίες του στην πατρίδα με το αργυρούν αριστείο ανδρείας, τον χρυσό σταυρό του Σωτήρος και τον μεγαλόσταυρο των Ταξιαρχών. Πέθανε στις 18 Νοεμβρίου 1874 και ετάφη στο Α’ νεκροταφείο με μεγάλες τιμές.

Τρίτη, 9 Οκτωβρίου 2012

Ο Δαμαριωνας απεκτησε μετεωρολογικό σταθμό.

 Απο εδω και στο εξης θα μπορουμε να παρακολουθουμε  τις τρέχουσες καιρικές συνθήκες του Δαμαριώνα ανα πασα στιγμη.

Επίσης από εδώ και στο εξής θα έχουμε και ετήσια συγκεντρωτικά δεδομένα.

Ο μετεωρολογικός σταθμός τοποθετήθηκε στο Δημοτικό Σχολείο, όπου πραγματοποιήθηκε και ενημέρωση των μαθητών σχετικά με τη λειτουργία του.

Στην ανωτέρω ιστοσελίδα βλέπουμε τις τρέχουσες καιρικές συνθήκες του Δαμαριώνα.

http://penteli.meteo.gr/stations/damarionas/

Τρίτη, 1 Μαΐου 2012

ΝΕΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΔΑΜΑΡΙΩΝΙΤΩΝ.

ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 13-5-2012 ΘΑ ΓΙΝΗ Η 7η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΥΓΧΩΡΙΑΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΤΟΥ ΔΑΜΑΡΙΩΝΑ ΣΤΗΝ ΤΑΒΕΡΝΑ ΤΟΥ ΔΕΤΣΗ. 
 ΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ 6947022913-210.97.35.422.ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΕΣΜΕΤΖΗΣ(ΤΗΣ ΜΑΡΟΥΛΙΩΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΕΛΑ).

Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2011

Αυγουστής Κάτσαρης από τον Δαμαριώνα.

«Άγνωστοι» Ναξιώτες αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης

Κάτσαρης Αυγουστής (1918-1944) από τον Δαμαριώνα
Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς τον Αύγουστο 1944
Στην πολύχρονη έρευνά μου για τη νεότερη ιστορία της Νάξου συχνά βρέθηκα μπροστά σε εκπλήξεις, που αφορούσαν γεγονότα, αλλά και πρόσωπα. Με συγκλόνισε ιδιαίτερα η ιστορία άγνωστων σε μένα αγωνιστών πατριωτών, που έδρασαν στη διάρκεια της Κατοχής κυρίως στην Αθήνα, μερικοί από τους οποίους εκτελέστηκαν από τον κατακτητή το 1944.
Ποιος γνωρίζει τον Αυγουστή Κάτσαρη από τον Δαμαριώνα και τον Μανώλη Μανωλά από την ορεινή Νάξο, οι οποίοι εκτελέστηκαν από τους Ναζί το 1944 στην Αθήνα; Άγνωστες μας είναι και οι αγωνίστριες της Εθνικής Αντίστασης: Ειρήνη Σιδερή από την Κόρωνο, Στέλλα Μαργαρίτη-Λεγάκη απ’ το Σαγκρί, Γιούλη Λιναρδάτου επίσης απ’ το Σαγκρί. Την ιστορία αυτών και άλλων αγωνιστών θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε στα επόμενα άρθρα μας, ως ελάχιστο φόρο τιμής.
Ο ΕΑΜίτης αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης Αυγουστής Ιω. Κάτσαρης γεννήθηκε στον Δαμαριώνα Νάξου το 1918 από φτωχή και πολυμελή οικογένεια, ήταν γιος του Γιάννη και της Μαργαρίτας Κάτσαρη. Ξενιτεύτηκε νεαρός στην Αθήνα πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο και υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στο Πολεμικό Ναυτικό. Εργαζόταν στην Εταιρία Υδάτων όπου οργανώθηκε στο ΕΑΜ και ανέπτυξε αντιστασιακή δράση επί κεφαλής ομάδας ΕΑΜιτών αγωνιστών στην περιοχή της Γούβας (Άγιος Αρτέμιος Παγκρατίου), όπου έμενε με τον αδελφό του Νίκο.
Στις 18 Ιουνίου 1944 στο μεγάλο μπλόκο των Γερμανών (δύναμη 1200 ανδρών) στη Γούβα καταδόθηκε για τη δράση του από γνωστό ταγματασφαλίτη της Γούβας (Παναγιώταρο). Σε εκείνο το μπλόκο συνελήφθησαν περίπου 1.000 άνδρες. Ακολούθησε επίθεση δυνάμεων του ΕΛΑΣ και οι Γερμανοί αποχώρησαν αφήνοντας ελεύθερους πολλούς από τους συληφθέντες.
Ο Κάτσαρης όμως βρισκόταν στα χέρια των ταγματασφαλιτών, οι οποίοι τον μετέφεραν και τον παρέδωσαν στο στρατόπεδο στο Γουδή φυλακίστηκε επί μέρες τον βασάνιζαν για να μαρτυρήσει τους συναγωνιστές του. Αποπειράθηκε να δραπετεύσει πηδώντας από το δεύτερο όροφο της φυλακής, αλλά τραυματίστηκε βαριά και συνελήφθη. Στις 24 Αυγούστου 1944 οι ταγματασφαλίτες τον παρέδωσαν στους Γερμανούς, οι οποίοι τον εκτέλεσαν την ίδια μέρα στην Καλλιθέα στη διασταύρωση των οδών Ανδρομάχης και Περικλέους, μαζί με άλλους 19 κρατούμενους πατριώτες, σε αντίποινα για τον θάνατο από άγνωστους ΕΛΑΣίτες ενός γερμανού χωροφύλακα και τον βαρύ τραυματισμό ενός αξιωματικού στο σημείο εκείνο.
Η ανακοίνωση που εξέδωσαν οι Γερμανοί και δημοσιεύτηκε στις αθηναϊκές εφημερίδες της 27 και 28 Αυγούστου 1944 αναφέρει: «Ανακοίνωσις του Ανωτάτου Αρχηγού των Ταγματών Ασφαλείας και της Αστυνομίας Ελλάδος. Ως αντίποινα διά την υπό των κομμουνιστικών στοιχείων την 24.8.1944 διαπραχθείσαν άνανδρον εξ ενέδρας δολοφονίαν του Γερμανού χωροφύλακος και κατά τον κατά τον αυτόν τρόπον την 17.8.1944 γενόμενον βαρύν τραυματισμόν του Γερμανού αξιωματικού της αστυνομίας, διέταξα σήμερον τον τυφεκισμόν των κάτωθι κομμουνιστών…» και αναφέρει τα ονόματα 20 παλικαριών κι ανάμεσά τους 15ο τον Αύγουστο Ιω. Κάτσαρη, με τον χαρακτηρισμό «ΕΛΑΣ-αρχηγός» και ημερομηνία: Αθήνα 24.8.1944. (ΝΕΑ 28 Αυγούστου 1944).
Μια μεγάλη φωτογραφία του Αυγουστή Κάτσαρη βρίσκεται κρεμασμένη σε περίοπτη θέση στο μαγαζί του ανιψιού του Γιάννη Σπ. Κάτσαρη στον Δαμαριώνα, ελάχιστος φόρος τιμής στο παλικάρι πού ’πεσε μ’ ορθή την κεφαλή του.
Ο Δαμαριωνίτης λογοτέχνης Γιάννης Βερώνης σ’ ένα διήγημά του με τίτλο «αυγή χωρίς ξημέρωμα», που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στα Ναξιακά [τεύχος 34 (72), Νοέμβρης 2009], αναφέρεται στη ζωή και τη θυσία του Αυγ. Κάτσαρη.
Μέχρι σήμερα, εξ όσων γνωρίζουμε, οι τοπικοί φορείς (Κοινότητα Δαμαριώνα, Δ.Δ. Δαμαριώνα Δήμος Δρυμαλίας, , Σύλλογος Δαμαριωνιτών κ.λπ.) δεν έχουν τιμήσει αυτό τον ήρωα, ούτε η εφημερίδα του Συλλόγου Δαμαριωνιτών έχει αναφερθεί σ’ αυτόν. Αλλά ούτε στο ογκώδες βιβλίο «Δαμαριώνας» του Ν. Κεφαλληνιάδη (έκδοση του Συλλόγου Δαμαριωνιτών το 1979), υπάρχει η παραμικρή αναφορά για τον Δαμαριωνίτη ήρωα της Εθνικής Αντίστασης. Γιατί άραγε;
Αντιστασιακή δράση ανέπτυξαν και τα αδέλφια του Αυγ. Κάτσαρη, ο Νίκος στην Αθήνα και ο Σπύρος στη Νάξο. Ο Νίκος Κάτσαρης για την αντιστασιακή του δράση και για τις πολιτικές του πεποιθήσεις βρέθηκε μετά την απελευθέρωση εξόριστος στη Μακρόνησο για «εθνική διαπαιδαγώγηση».
Ο Σπύρος, καλός γνώστης των μονοπατιών του λεκανοπεδίου, έδρασε τότε ως αγγελιαφόρος, σύνδεσμος και οδηγός. Μετέφερε με το μουλάρι του έναν ασύρματο στα μέρη της ΝΔ Νάξου, συμμετείχε μαζί με άλλους στη νυχτερινή μετακίνησή 12 άγγλων κομάντος απ’ το Φιλώτι στην Κάτω Ποταμιά, απ’ όπου τις νυχτερινές ώρες της 23.5.1944 χτύπησαν αιφνιδιαστικά το κτίριο της γερμανικής διοίκησης στη Χώρα (κοντά στο Γυμνάσιο) και πήρε μέρος στη μάχη της Νάξου. Για τη δράση του αυτή αναγνωρίστηκε το 1996 ως αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης.
Ένα άρθρο του φιλόλογου Νίκος Ι. Λεβογιάννη.